Glacann Éire páirt ghníomhach i dtaighde comhleá a
dhéanamh ar an Joint European Torus (JET) i Culham, sa Ríocht
Aontaithe. Déanann Comhlachas Euratom Ollscoil Chathair Bhaile Átha Cliath in éineacht lena gcomhpháirtithe ar fud na hEorpa agus ar fud an domhain
staidéar ar chomhleá mar fhoinse sábháilte, glan agus beagnach gan teorann
do na glúine amach romhainn.
Tugann comhleá cumhacht don ghrian agus do na réalta. Chun
fuinneamh comhleá a scaoileadh ar domhan, caithfear plasma (gás
iomlán-ianaithe) a choinneáil i dteocht ard. Tá JET ar cheann de na turgnaimh
ar domhan ina bhfuil fisiceoirí agus innealtóirí ag iarraidh plasma a
tháirgeadh, a shrianadh agus a rangú ag teocht na mílte céimeanna.
Is í an chaoi a bhfuil JET éagsúil ná gurb í an áis
taighde chomhleá is mó ar domhan í. Tá JET éagsúil chomh maith de bhrí gur féidir leis oibriú leis an mbreosla imoibritheora sa todhchaí, tritiam.
Tá an taifead is fearr domhanda ag JET chomh maith de 16 MW cumhacht chomhleá.
Tá JET iontach chun ábhair phlasma a thástáil chomh maith le téamh agus
fréamhshamhail fháthmheasta faoi choinníollacha comhleá réalaíocha.
Cuireann an EFDA (European Fusion Development Agreement) an
clár eolaíochta JET agus an iarracht Eorpach sa chomhleá go ginearálta i
bhfeidhm agus comhordaíonn siad é chomh maith. Is é an comhpháirtí is mó atá ag an EFDA in Éirinn ná Comhlachas Euratom Ollscoil Chathair Bhaile Átha
Cliath lena bpáirtithe in Ollscoil Chathair Bhaile Átha Cliath agus in
Ollscoil Náisiúnta na hÉireann, Corcaigh. Is é an láithreán gréasáin
atá acu ná http://prl.dcu.ie a thugann eolas ginearálta ar chlár náisiúnta comhleá na hÉireann. Le
haghaidh tuilleadh eolais téigh i dteagmháil le Ms. Sarah Hayes trí ríomhphost; info@prl.dcu.ie.
Thug torthaí iontacha eolaíochta JET mar aon leis an
saineolas a bailíodh in áis JET an deis don Eoraip ról tábhachtach a bheith
aici i bpleananna d’áis níos mó a bheadh maoinithe ag an domhan, sin é an
ITER a bheidh in ann b’fhéidir cumhacht chomhleá de 500-700MW a tháirgeadh.
Is é an comhleá ceann de na misin eolaíochta is tábhachtaí agus is
geallúnaí a raibh Éire agus a saineolaithe páirteach ann riamh.
Tógfar ITER in Cadarache i ndeisceart na Fraince,
suíomh a bhí ina
iarrthóir AE ina leith sin. |
